Loading images...

Leishmania

Leishmaniose wordt veroorzaakt door een parasiet. De Leishmaniaparasiet leeft in de rode bloedlichaampjes van de hond die hij vernietigt. Deze parasiet wordt overgebracht door de zandvlieg (eigenlijk een klein behaard mugje), die voorkomt in landen rond de Middellandse Zee. Overdag houden deze vliegjes zich verscholen, maar rond zonsondergang komen ze te voorschijn en worden ze actief.

Leishmaniose kan overal worden opgelopen in gebieden waar zandvliegjes leven die besmet zijn met de parasiet. Denk hierbij aan: Spanje, Portugal, Frankrijk, Italië, Voormalig-Joegoslavië, Griekenland en Turkije. Sinds kort is bekend dat ook in zuid Duitsland en zuid België zandvliegjes leven.

Het gaat om een ziekte met een heel wisselvallig beeld dat per individuele hond verschilt. Bij sommige honden openbaart de ziekte zich al heel kort na de infectie en bij anderen kan ze levenslang aanwezig zijn zonder dat de hond ooit klachten krijgt. Als de ziekte eenmaal in de hond zit kan de parasiet zich inkapselen in milt, lever, maar ook in beenmerg en/of lymfeklieren. Je merkt hier niets van en de hond hoeft verder dus niet ziek te worden. Op zo’n moment is de ziekte dan ook niet aan te tonen door een test. Maanden tot jaren later kan de ziekte “wakker” worden en gaat de hond pas symptomen vertonen. Of en wanneer de ziekte actief wordt hangt af van de individuele afweer van de hond. Ook al is de hond in het buitenland getest en negatief bevonden, dat wil niet zeggen dat de hond niet jaren later – tot 7 jaar – alsnog de ziekte kan krijgen.

Wat zijn de symptomen?

Leishmaniose is één van de moeilijkste ziektes om te herkennen aan de hand van symptomen. De hond kan drager zijn (positief) zonder ooit ziek te worden. Afhankelijk van de organen die aangetast zijn door de parasiet en het stadium van de ziekte, kunnen er verschillende ziekteverschijnselen optreden. Leishmaniose uit zich op verschillende manieren per hond. De symptomen worden veroorzaakt door hoge antilichaamspiegels.

De volgende symptomen komen voor, maar vrijwel nooit allemaal tegelijk.

 Algehele toestand van de hond:

  • Geleidelijke toenemende lusteloosheid
  • Gewichtsverlies ondanks dat hij goed eet of zelfs veel meer eten krijgt
  • Bewegingsproblemen-gewrichtsklachten
  • Koorts
  • Bloedarmoede (bleke slijmvliezen)
  • Lymfeklieren vergroot, vooral in hals- en knieholte

  Uiterlijke symptomen:

  • leishmania1Huidklachten – droge schilferige huid, wondjes die slecht/niet genezen, kale plekken
  • Typerende symmetrische kaalheid op lichaam en/of hoofd
  • Plaatsen waar vaak de huidklachten het eerst waargenomen worden zijn: oren, de neus/rond de ogen (de ‘bril’)
  • Lichtroze gekleurde plekjes op de randen van de oogleden of rond de neus zijn vaak het eerste wat je ziet, evenals kale plekjes achterop de oren
  • Korsten en kloven aan neusspiegel en voetzooltjes
  • Zweren op de huid en in de slijmvliezen
  • Rode geïrriteerde huid / blauwe plekken
  • Droge neus / spontane neusbloedingen
  • Diarree, soms constant en soms wisselend
  • Chronische oogontstekingen
  • Afwijkingen aan de nagels, snelgroeiend of erg dik/hard

 leishmania3Niet zichtbare symptomen:

  • Vergrootte lymfeknopen
  • Vergrootte lever /milt
  • Chronische darmvliesontsteking (braken en diarree)
  • Nier- insufficiëntie (grootste doodsoorzaak van Leishmaniose)
  • Afwijkingen in het bloedbeeld

 Bij twijfel is het aan te raden een bloedtest te doen. Bij een negatieve of twijfelachtige testuitslag, maar bij blijvende klachten, moet er opnieuw getest worden.

Diagnostiek

Op basis van symptomen, lichamelijk- en bloedonderzoek kan een hond verdacht worden van Leishmaniose. Ter bevestiging wordt vaak een bloedonderzoek gedaan. Men laat dan de “titer” bepalen. De “titer” is een bepaling van de hoeveelheid antistoffen tegen Leishmania in het bloed.

Mocht uw hond verdacht zijn van Leishmaniose of is er reeds bekend dat de hond Leishmaniose heeft, laat dan altijd ook uw hond op Ehrlichiose testen als dat nog niet gedaan is. Ehrlichiose en Leishmaniose kunnen dezelfde symptomen hebben; Uw hond zal niet de eerste zijn die behandeld wordt tegen Leishmaniose, maar aan een niet gediagnosticeerde Ehrlichiose sterft.

Het is erg lastig om aan te tonen dat honden Leishmania dragen als ze nog geen ziekteverschijnselen hebben. Veel van de testen die op de markt zijn geven dan een “vals negatieve” uitslag, ofwel, men krijgt te horen dat de hond geen Leishmaniose heeft, terwijl de hond wel degelijk drager is van Leishmania. Als uw hond uit een risicogebied komt en men heeft u gezegd dat de hond gezond is bevonden en negatief is getest op Leishmaniose, wil dit niet meer en niet minder zeggen dan dat men geen antistoffen heeft kunnen aantonen! Blijf ten alle tijden bedacht op het feit dat ook uw hond, zelfs nadat hij al jaren in Nederland is ziek kan worden. Een incubatietijd van tot 7 jaar is tegenwoordig bekend.

Behandeling

Honden met Leishmaniose kunnen zoals eerder gezegd behandeld worden. Er zijn diverse middelen voor handen. In Nederland wordt hoofdzakelijk behandeld met het humane geneesmiddel Allopurinol. Dit is een middel dat bij mensen ingezet wordt bij jicht. Eenvoudig gezegd voorkomt dit middel de vermeerdering van de Leishmania in het lichaam van de hond. De rest moet het lichaam van de hond echt zelf doen: afhankelijk van de orgaanschade die er al is en de kracht van het immuunsysteem zal een behandeling met Allopurinol aanslaan (of niet). Indien er sprake is van nierschade kan ook gekozen worden voor het relatief nieuwe medicijn Milteforan.

Preventie

De vliegjes zijn rond zonsop- en ondergang het meest actief. Houd uw hond ‘s avonds en ’s nachts zoveel mogelijk binnen en gebruik dubbel muskietengaas. Hoe zuidelijker u reist hoe, groter de kans op besmetting. De zandvlieg is actiever in en bij waterrijke gebieden, ze hebben water nodig om te overleven.

Gaat u met uw hond op vakantie naar een risicogebied, geef hem dan preventief een behandeling met een vlooienmiddel op basis van permethrin en/of een tekenband: de Scalibor® protectorband (deltametrine), tegen vlooien en teken. Deze band biedt tevens een goede bescherming tegen de zandvliegjes. Het is een plastic band, is waterbestendig, geurloos en mag bij honden vanaf 7 weken worden gebruikt. De werkzame stof komt langzaam uit de band vrij en wordt verspreid in de bovenste vetlaag van de huid. De stof komt dus niet in het bloed van de hond. De band geeft na 2 weken een optimale bescherming en werkt gedurende 6 maanden tegen teken en zandvliegen en 3 maanden tegen vlooien.