Loading images...

Oogheelkunde

Regelmatig worden onze assistentes aan de balie of aan de telefoon gevraagd of ze een oogzalfje mee kunnen geven aan een huisdier die last heeft van zijn/haar ogen. Maar is dit wel zo simpel? Er kan van alles aan de hand zijn. Variërend van een lichte beschadiging van het hoornvlies tot een ernstige ontsteking van het hele oog. Dit betekent dus dat er ook niet zomaar een zalfje is voor al deze problemen, maar dat het maatwerk is. Zo niet kan de kwaal zelfs verslechteren of op zijn gunstigst niet beter worden. Eerst moet de oorzaak van de irritatie worden opgespoord en verholpen worden. Dan kan er pas een behandeling met medicijnen worden ingesteld.

Om deze op een rijtje te zetten zal ik ze vanaf de buitenkant van het oog naar steeds verder binnenin het oog bespreken aan de hand van de anatomie.

Ooghond

Huid rondom oogleden

Allergische reactie van de huid of ontsteking met als gevolg opgezette oogleden.
Sterke plooivorming van de huid rond de ogen waardoor de haren in het hoornvlies prikken. Bv bij de Pekingees en de Sharpei.

Oogleden

Standsafwijkingen, bv entropion, het naar binnen krullen, ectropion, het naar buiten hangen of een te ruime oogspleet, of extra haartjes in de ooglidrand. Bij oudere dieren zie je vaak wratachtige gezwelletjes in de ooglidrand die het hoornvlies irriteren en die dus daarom weggehaald moeten worden. Dit is een secuur werkje waarbij er zo min mogelijk litteken achter moet blijven anders houd je irritatie van het oog.

Traanapparaat

Teveel traanproductie door irritatie, weinig of geen traanproductie (sicca) of verstoorde afvoer via de traanbuis in de neus met als gevolg dat de tranen over het onderooglid heen lopen (epiphora) dit veroorzaakt traanstrepen in de binnenste ooghoek wat weer tot ontsteking van de huid kan leiden.

Slijmvliezen

Naast de twee oogleden die we bij de mens kennen hebben de zoogdieren ook een 3e ooglid. Deze geven nog wel eens problemen. Zoals een vergrote traanklier, een ontsteking van de follikels achter het ooglid of een knikje in het kraakbeentje. Verder zijn ze ook gevoelig voor allerlei trauma en infecties zoals bij niesziekte bij de poes.

De slijmvliezen gaan bij ontsteking door allergie, irritatie van buitenaf of bv infectieuze oorzaken opzwellen, rood kleuren en pijn doen wat je kunt zien aan het knijpen met de ogen.

Een extra probleem met de slijmvliezen zien we bij kittens met niesziekte. Die kunnen erg veel last hebben van ontstekingen. Zo erg dat de slijmvliezen met elkaar kunnen verkleven en zelfs vergroeien. Het is dus zaak dit bijtijds te behandelen om dit te voorkomen. De oogjes horen rond de 10e dag open te gaan, zo niet en als de oogjes nogal bol worden heb je kans dat er een ontsteking onder de oogleden zit met pusvorming. Dit moet zo snel mogelijk verholpen worden. De oogjes moeten open gemaakt worden en gespoeld en met een vette zalf behandeld.

Hoornvlies

Lichte beschadigingen genezen snel als het maar rust krijgt. Met de fluorescine-test kun je zien hoe diep de beschadiging is aan de hand van de aankleuring.

  • Ondiep kleurt niet
  • Dieper kleurt wel
  • Nog dieper, vooral in het midden kleurt niet meer
  • Soms zit er een vreemd lichaam, =corpus alienum, in of zelfs doorheen.

Om dit goed te zien heb je vergroting nodig en bekijk je het oog bij gedempt licht. Bij ernstige beschadiging van het hoornvlies zie je al gauw dat het ondoorzichtig wordt. Een onderzoek is dan zeker op zijn plaats. De eigenaar beschrijft dit vaak als een waas over de ogen. Je hebt dan geen idee wat er gebeurd is en wat er verderop in het oog aan de hand is zonder enig onderzoek.
Het spreekt voor zich dat het erg belangrijk is dat het hoornvlies weer helder wordt omdat het dier anders blind is aan het betreffende oog. Soms is hier een operatie voor nodig. Om het hoornvlies rust te geven of omdat een hond zich niet laat zalven hechten we het 3e ooglid over het hoornvlies heen als een verbandje.

Voorste oogkamer

In de voorste oogkamer kan een vreemd voorwerpje zitten, maar ook bloed of pus of fibrine tgv ontstekingen. Dit kan ook bij algemene ontstekingen in het lichaam, zoals bv FIP of leukemie bij de kat.

Glaucoom

Ook wel groene staar genoemd. Dit is een situatie waarbij de druk in het oog te hoog wordt. Een bedreigende aandoening waarbij als je niets doet er snel blindheid optreedt door beschadiging van het netvlies en de oogzenuw. De diagnose stel je definitief door de oogdruk te meten. Daar bestaat verschillende apparatuur voor. Dan zal de eerste hulp bestaan uit een behandeling met medicijnen. Er zijn nogal wat rassen waar dit een erfelijke afwijking is zoals bij Cocker spaniëls. Bij deze rassen is een behandeling op de lange duur vaak niet afdoende en kan het oog niet meer gered worden.

Lens

Lenscataract, ook wel grijze staar genoemd, is het ondoorzichtig worden van de lens, of lensluxatie, wanneer de lens van zijn plaats raakt. Uveitis: ontsteking van de iris met lens en omgeving. Hoe ziet dit eruit? Bij een ontsteking krijg je een verkleuring door de bloedvaten die open gaan staan. Dit is bijna altijd een steriele ontsteking en kan dan ook behandeld worden met ontstekingsremmers en er moet gekeken worden of er iets aan te wijzen is in het oog of in gebeurtenissen van het oog wat dit heeft veroorzaakt.

Glasachtig lichaam

Als dit ondoorzichtig wordt heb je een probleem, dit kan door het troebel worden van de inhoud, maar vaker is er iets aan de hand met het netvlies.

Netvlies(retina)

Het kan los gaan laten (ablatio retinae) geheel of gedeeltelijk. Bij het kijken naar de retina (funduscopie) zie je dan een soort parachute. In heel gespecialiseerde klinieken kun je als je snel bent dit laseren als het nog maar gedeeltelijk is. Door het laseren wordt er een blokkade om de loslating gemaakt zodat de retina niet verder los kan laten en het gedeelte wat al los heeft gelaten wordt weer op zijn plaats vastgelaserd.

Ook zijn er diverse erfelijke afwijkingen bij verschillende rassen die afwijkingen geven aan het netvlies. Het meest bekend is PRA=progressieve retina atrofie. Voor veel rassen is het tegenwoordig mogelijk om via het DNA te kijken of je hond deze erfelijke afwijking heeft of drager ervan is. Als je hond drager is dan heeft hij/zij zelf geen PRA maar kan het wel doorgeven aan zijn nakomelingen indien je ermee gaat fokken.

Oogzenuw/hersenen

De oogzenuw die vanuit het midden van het netvlies naar de hersenen gaat kan beschadigd of steriel ontstoken zijn waardoor er geen impulsen meer worden doorgegeven en het dier en dus blind zal zijn. Bij deze dieren blijven de pupillen open staan (mydriasis) bij fel licht doordat ze niet meer op licht reageren. Ook door beschadiging verderop in de hersenen kan er geen beeldvorming meer zijn en ook dan is het dier blind.

Om de ernst van de oogaandoeningen in te schatten noemen we een aantal spoedgevallen om te herkennen. Indien u twijfelt of u gelijk moet komen, belt u gerust met een van onze assistentes zij kunnen een juiste inschatting maken.

  • Oogbolluxatie (uit de oogbolkas komend/zelfs hangend)
  • Etsende stoffen die op het oog zijn gekomen
  • Hard trauma op de kop waar het oog bij betrokken is
  • Ondoorzichtig hoornvlies na trauma
  • Wonden/scheuren tot in de ooglidrand
  • Plotseling dik oog
  • Vocht wat uit de oogbol stroomt, met andere woorden als er een perforerend gat in de cornea (hoornvlies) zit
  • Heel veel pijn en dichtknijpen van het oog (bhlerospasme)
  • Een vreemd voorwerp in het oog, dit zal de eigenaar moeten vertellen of er moeten omstandigheden zijn die doen vermoeden dat er iets in het oog is gekomen (sigaret bijvoorbeeld)

Deze opsomming is zeker niet compleet,maar geeft hopelijk wel een idee over de verschillende ziektekundige problemen die met de ogen kunnen voorkomen en dus ook heel verschillende behandelingen vragen en zeker niet alleen een zalfje…..